6.3 Ethisch handelen
Inleiding
Meer weten over dit onderdeel? Lees hier de inleiding.
Werken in de palliatieve zorg confronteert zorgprofessionals en vrijwilligers frequent met morele dilemma's, waarbij professionele waarden kunnen conflicteren met de overtuigingen van de patiënt en de naasten. Van zorgprofessionals wordt verwacht dat zij deze dilemma’s kunnen (h)erkennen en methodisch verkennen. Hiertoe dienen zij vertrouwd te zijn in (zorg)ethische principes en onbelemmerd toegang te hebben tot ethische expertise en methoden, zoals moreel beraad. Vier belangrijke medisch-ethische principes9 van professionele zorgverlening in de reflectie op ethische kwesties zijn: respect voor het individu en diens autonomie; goed doen; niet-schaden en rechtvaardigheid en gelijke verdeling van middelen Belangrijke zorgethische waarden zijn aandacht, verantwoordelijkheid, competentie, responsiviteit en relationaliteit.
Standaard
De zorgprofessional en vrijwilligers herkennen, erkennen en verkennen ethische kwesties die zich voor kunnen doen in de zorg voor patiënten met een levensbedreigende aandoening of kwetsbaarheid. Zo nodig en waar mogelijk wordt moreel beraad ingezet.
Criteria
Bekijk hier de criteria om te voldoen aan de standaard.
- Zorgprofessionals en vrijwilligers herkennen morele dilemma's die spelen bij patiënten, naasten, collega's en zichzelf. Zij weten op welke wijze ze deze kunnen verkennen, met als doel tot een zorgvuldige afweging te komen over wat het juiste is om te doen in de situatie.
- Zorgprofessionals en vrijwilligers beschikken over een sensitiviteit voor de levensbeschouwelijke en culturele context en de relatie waarbinnen zich morele vragen voordoen. Zij zijn in staat om hier met andere betrokkenen (patiënt, naasten, collega's) en vanuit hun verschillende perspectieven op te reflecteren.
- Indien nodig wordt moreel beraad ingezet. Indien relevant voor de zorg voor de patiënt worden de uitkomsten vastgelegd in het (medisch) dossier.
- Er is ondersteuning beschikbaar voor zorgprofessionals en vrijwilligers in de omgang met morele dilemma's. Dit is niet alleen belangrijk voor het leveren van goede palliatieve zorg, maar ook voor de (morele) veerkracht en het welzijn van zorgprofessionals. Deze ondersteuning kan bestaan uit een ethicus, ethische commissie, geestelijk verzorger of juridische ondersteuning, of uit andere zorgprofessionals die zijn getraind in ethiek en moreel beraad.
Voetnoten
9 Beauchamp, T., & Childress, J. (1979). Principles of biomedical ethics. New York: Oxford University Press.